Standard IFC 5.0 (Industry Foundation Classes 5) to kolejna generacja otwartego formatu openBIM rozwijanego przez buildingSMART International. W przeciwieństwie do poprzednich aktualizacji (jak przejście z IFC 2×3 na IFC 4), IFC 5 nie jest jedynie kosmetyczną zmianą klas czy dodaniem nowych obiektów – to całkowite przedefiniowanie architektury danych, mające na celu uproszczenie pracy programistom i przyspieszenie wymiany danych w chmurze.
Modułowa architektura zamiast monolitu
Dotychczasowe wersje IFC miały strukturę monolityczną i proceduralną, co oznaczało, że systemy informatyczne musiały przetwarzać potężne, ciężkie pliki jako jedną całość.
- Podejście komponentowe (ECS – Entity Component System): IFC 5 wprowadza strukturę modułową. Obiekty mogą być budowane z niezależnych komponentów.
- Współdzielenie danych: Pozwala to na podejście, w którym wielu użytkowników jednocześnie przesyła małe „kawałki” danych do jednego, wspólnego zbioru (zamiast ciągłego nadpisywania całego, ogromnego pliku modelu).
Rezygnacja z EXPRESS na rzecz JSON i technologii webowych
To prawdopodobnie największa rewolucja dla twórców oprogramowania (startupów, programistów narzędzi BIM).
- Stary, skomplikowany i niszowy język zapisu schematów (EXPRESS) oraz format
.ifc(STEP) ustępują miejsca nowoczesnym standardom, głównie formatowi JSON. - Dzięki temu integracja IFC 5 z aplikacjami webowymi i chmurowymi skraca się – według szacunków buildingSMART – z miesięcy do zaledwie dni. Standard staje się „natywny” dla przeglądarek i chmur.
Zmiana koncepcji MVD na IDS
W starszych wersjach IFC do filtrowania i definiowania, jakie dane mają trafić do danej branży, używano tzw. Model View Definition (MVD), co bywało sztywne i trudne we wdrażaniu.
- W IFC 5 standardem staje się IDS (Information Delivery Specification).
- Pozwala to na znacznie łatwiejsze, maszynowe sprawdzanie poprawności modeli oraz precyzyjne określanie wymagań informacyjnych inwestora bezpośrednio w procesie wymiany danych.
Pełna integracja z infrastrukturą (InfraBIM) i GIS
Choć wersja IFC 4.3 zapoczątkowała wprowadzanie obiektów infrastrukturalnych, to IFC 5.0 w pełni scala świat budynków kubaturowych z infrastrukturą liniową i przestrzenną.
- Standard natywnie obsługuje zaawansowane modelowanie mostów, linii kolejowych, dróg oraz tuneli.
- Usprawniono synergię z systemami informacji geograficznej (GIS), co ułatwia osadzanie projektów inżynieryjnych w realnym kontekście map cyfrowych.
Lepsza współpraca międzynarodowa (bSDD)
IFC 5 ściśle integruje się z platformą buildingSMART Data Dictionary (bSDD). Oznacza to, że modele mogą automatycznie mapować i wspierać lokalne klasyfikacje oraz standardy językowe w różnych krajach, automatyzując procesy urzędowe i sprawdzanie zgodności z lokalnymi przepisami (Standards Compliance).
W jakim stadium jest IFC 5?
Standard jest aktywnie rozwijany i wdrażany etapowo (Incremental Release Strategy). Budowanie modeli odbywa się w ścisłej współpracy z największymi graczami na rynku oprogramowania CAD/BIM (np. Autodesk). Zmiany te są wprowadzane stopniowo, aby rynek mógł płynnie przejść z wciąż dominujących formatów IFC 2×3 oraz IFC 4 na nową technologię.
Wprowadzenie standardu IFC 5.0 nie będzie jednorazowym wydarzeniem (tzw. podejściem „Big Bang”), jakie pamiętamy z poprzednich wersji. Ze względu na rewolucyjną zmianę architektury, buildingSMART International stosuje strategię wydań przyrostowych (Incremental Release Strategy).
Obecnie wokół standardu trwają bardzo intensywne prace programistyczne. Oficjalne repozytoria bSI (takie jak IFC5-development na GitHubie) oraz środowiska testowe są regularnie aktualizowane. Już pojawiły się pierwsze, darmowe i eksperymentalne przeglądarki internetowe obsługujące format IFC 5 (np. platforma usBIM.ifc5).
Zgodnie ze strategią modułową, buildingSMART planuje w pierwszej kolejności oficjalnie opublikować rdzeń standardu (Core) o minimalnej, niezbędnej funkcjonalności pod koniec 2026/ początek 2027 roku. Kolejne moduły branżowe (np. rozszerzenia dla instalacji HVAC, konstrukcji czy infrastruktury kolejowej) będą dopinane jako osobne komponenty w kolejnych miesiącach.